2.el Torna ilanları nerde bulunur ?

2.el Torna ilanları için MakinaALSAT.com sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Parçaya kesici alet yönünde bir hareket vererek talaş kaldırmaya tornalamak, bu işlemleri yapan tezgahlara da torna tezgahları denir.

Tornada genellikle eksenel hareketle dış iç kısımlarda silindirik ve konik yüzeyler işlenir. Ayrıca çeşitli profillerde vida açma, matkapla delik delme, kılavuz salma, işlemlerinin yanında taşlama, frezeleme, profil tornalama, yay sarma, demir, çelik, ağaç, plastik alaşımlar ve yumuşak gereçlere istenilen şekil ve biçim verme işlemleri uygulanabilir.

Endüstrinin gelişmesine paralel olarak ilk ilkel torna tezgahlarından günümüz teknolojisi hidrolik kumandalı ve nümerik kontrollü takım tezgahlarını geliştirmiştir.

 

 

 

1. Saatçi Tornası :

Genellikle dişli çark tertibatları yoktur. Dönen bir ayna ve bir kalemlikten ibarettir. Oldukça küçük yapılı ve basit bir torna tezgahıdır. Mikro teknoloji dediğimiz saat parçaları ve benzeri eşyaların yapımında kullanılır.

2. Masa Tornaları :

Küçük yapılı olup, masa üzerine montaj edilir. Küçük kapasiteli ve mikro teknoloji işlemlerinde elverişli bir tezgahtır. Saatçi tornalarından biraz büyük yapıdadır. Örneğin, teksir makine parçaları, çeşitli elektronik cihaz parçaları, vida açma işlemleri için elverişlidir. Masa tornaları hassas olduklarından birçok tornalama işlemleri için elverişlidir. Çalışma prensipleri açısından diğer tezgahların aynısıdır.

3. Üniversal Torna Tezgahı :

Torna tezgahlarında yapılması gereken, çok amaçlı bütün işlemleri yapabilen geliştirilmiş bir torna tezgahıdır. Küçük masa tornalarından, ağır iş tornalarına kadar olmak üzere değişik ölçülerde yapılır.

Geliştirilmiş bazı tiplerinde arabanın boyuna ve enine hareketini otomatik olarak durdurma dayamaları vardır. Ayrıca ilave edilen aparatlarla çeşitli profildeki iş parçaları bu tezgahlarda işlenebilmektedir. Örneğin üzerine hidrolik bir kopya başlığı bağlanarak çok sayıdaki özdeş parçaları az zamanda tornalamaya elverişli hale getirilebilirler. Genel olarak, çeşitli işlemlerle talaş kaldırılması gereken hallerde ve değişik adımlı vidaların açılmasında yüksek verimle çalışırlar.

4. Hidrolik Kumandalı Torna Tezgahları :

Hidrolik düzenli torna tezgahlarının üzerinden, dişli çark düzenleri hemen hemen tamamen kaldırılmıştır. Hidroliğin sonsuz uygulama alanı ve kumanda kolaylığı bakımından, torna tezgahlarının bütün çalışma prensipleri hidrolik güç ile sağlanabilmektedir. Bu tezgahlarda hız ayarı dahi hidrolik güç ile sağlanabilmektedir.

Hidroliğin torna tezgahlarında avantajı, titreşimsiz çalıştıklarından çok hassas ve düzgün yüzeyler işlemek için oldukça elverişlidir. Hidroliğin az yer kaplaması ile tornaların yapısı küçülmüştür.

5. Elektronik Kumandalı Torna Tezgahları :

Elektronik kumandalı torna tezgahlarının çalışma prensipleri, hidrolik düzenle çalışırlar. Burada kumanda, elektronik olarak uzaktan kumanda edilir. Tezgahın bir elektronik beyni ve üzerinde numaratörleri vardır.

Bu tezgahlarda prensip olarak (x, y, z) eksenlerine göre uzaktan kumandalı olarak iş ayarlaması yapılır. İş parçasının teknik resmine göre nümerik tablodan tuşlara basılarak bir defa ayarlandıktan sonra çok sayıda özdeş parçalar seri olarak işlenir.

Günümüzde bilgisayar mühendisliği dalı geliştirilerek, nümerik kontrollü ve bilgi işlem makineleri çalıştırılması da kolaylaştırılmıştır.

6. Özel Torna Tezgahları :

Torna tezgahlarına bir çok işleri özel bir tertibat ve aygıtla yaptırıldığı zaman özel tornalar adını alırlar.

a. Rovelver Torna Tezgahı :

Çok sayıdaki özdeş parçaları işlemek için bir imalat tezgahıdır. Üzerindeki altıgen başlığın adından dolayı rovelver torna tezgahı denmiştir. Torna tezgahının tedil edilmiş bir şeklidir. Üzerine altıgen bir başlık, gezer punta gövdesini yerine konmuştur.

İş parçası aynaya bağlanır. Altıgen başlığın üzerine altı kalem birden bağlanarak, iş parçasının söküp takmaya lüzum kalmadan, değişik işlemler bir çırpıda gerçekleştirilir. Örneğin bir iş parçası üzerinde, iç ve dış tornalama, delik delme, raybalama, kılavuz çekme… vs. gibi işlemler varsa, bu işlemler için kalemler bir defa ayarlanarak çok sayıdaki özdeş parçalar seri olarak işlenir.

b. Otomat Torna Tezgahı :

Otomat tornalar, daha ziyade rovelver tornaların geliştirilmiş şeklidir diye düşünebiliriz. Bunlar pim, vida, somun, sap gibi standartlaştırılmış makine parçalarının seri olarak yapılması için kullanılır.

Otomat tornaların üretim fonksiyonu üzerinde herhangi bir işçi becerisi yoktur. İşlenecek malzeme tezgahın fener mili deliğinden geçirilir. Bunu takiben rovelver başlık üzerine bağlana kalemler vasıtası ile iş parçası bir defa ayarlanır ve bundan sonra otomatik aygıtlar işlem sırasına göre görevlerini yaparlar. İş parçası bittikten sonra keser atar ve yeni iş işlemek üzere malzemeyi otomatik olarak hazırlar. Tezgahı durdurmaya gerek kalmadan aynı iş parçası için işlemleri, malzeme bitinceye kadar tekrarlar.

 

c. Düşey Torna Tezgahı :

Bu tezgahlar ağır parçaların bağlanmasını kolaylaştırmak ve kesme baskısı ile zıt kuvvetleri iyi dağıtmak için geliştirilmiş tornalardır. Fener mili düşey konumda bağlanmıştır. İşlenecek parçanın büyüklüğüne göre, 10 m. Çapa kadar olan mengeneli aynası yuvarlak bir gövde üzerine yatay bir konumda bağlanmıştır. Bu konumda emniyetli ve salgısız olarak dönme yapar. Makine sehpaları, merdaneler, sert döküm kalıpları, tornalama, delme işlemleri bu tezgahın yatay, düşey ve eğik ayar edilebilen siperleri yardımı ile işlenebilir.

d. Hava Tornası :

Büyük makine parçalarının yapımında kullanmak için elverişli tezgahlardır. Bu tezgahların fener mili ile arabası birbirinden ayrı olan tezgahlardır. Bu tezgahta uzunca gövde ve gezer punta yoktur. Arabanın otomatik ilerletme hareketi özel bir motorla sağlanır.

Bu tezgahta, büyük gövdeli dişli çarkların tornalık kısımları, kayış kasnakları, volanları ve daha çok büyük gövdeli tornalık işlemleri işlemek mümkündür.

e. Kopya Tornası :

Endüstride belirli profilde çok sayıda iş parçasını özdeş olarak işleyebilmek için kopya tezgahları kullanılmaktadır.

Bu tezgahlara, önceden hazırlanan profile uygun mastarlar hazırlanır. Bu mastarlar üzerinde gezen takip ucu, farklı oranlarda profilin şeklini kesici kaleme hidrolik güç ile intikal ettirmektedir. Böylece iş parçasını çok kısa zamanda istene profilde elde etmek ve yapılan parçalarda özdeşliği sağlamak kolaylaşmaktadır.

Kopya tornalarında düzenli ve güçlü ilerlemeyi sağlamak ve sonsuz ayar imkanını elde etmek ancak hidrolik elemanlarla sağlanmaktadır. Çok karmaşık iş parçalarını inanılmaz bir hızla işlemek mümkündür.

f. Sırt Alma Tornası :

Bu tornalarda sırt alınması sureti ile freze çakılarında gerekli kesme açısı elde edilir. Sırt alınmış dişler usulüne göre bilenirse kesici ağızların biçimleri değişmez. Freze çakılarına eksantrik olarak boşluk açısı vermek için kullanılan modül ve profil freze çakılarının sırtı bu tornalarda boşaltılarak boşluk açısı verilir.

İyi düşünülmüş önemli bir tertibat yardımı ile kalem, kesme anında parçaya düzgün olarak ilerler ve geriye hareket eder.kesme esnasındaki ileri hareket, diş boşluğu sonunda nihayete erer. Bundan sonra yay kuvveti ile kalem ilk konumuna gelmek üzere geriye itilir.

 

 

g. Kam Tornası :

Kam milleri, motorların giriş ve çıkış sübaplarına kumanda ederler. İşte bu kam millerini işleyebilmek için kam tornalarından yararlanılır.

Kam torna tezgahında talaş, torna kalemleri ile kaldırılır. Çeşitli kam profilleri ve değişik işlemleri sonraya bırakılmadan kam tornalarında işlemek mümkündür. Üzerine çok sayıda kalem bağlanabilir. Siper ve kopya mastarının eğrileri tarafından kumanda edilir. Her torna kalemi otomatik olarak tornalama işine göre parçaya uzaklaşıp yaklaşmak suretiyle hareket eder. Birkaç ara yatak kullanılırsa kam millerinin eğilmesi önlenmiş olur. Bu tornalarda sadece kam milleri işlendiğinden fener milinin yapısı basit yapılmış ve hızları sabittir.

h. Üretim Tornası :

Çelik, pirinç, font, hafif madenden yapılmış parçaların seri halinde yapılması için kullanılan kullanışlı bir tezgahtır. Fener mili dönme sayısı dakikada 3000 dev/dk. dır.

Bu tezgahlar sıra ile veya aynı zamanda birbirine paralel, dik veya eğik siperli olarak yapılır. Böylece parçayı sökmeden bir bağlamada, çeşitli biçim ve ölçüde işlenecek yerleri olan parçalar ile, bilhassa karışık biçimli alüminyum parçaların yapımı mümkün olmaktadır.

ÜNİVERSAL TORNA TEZGAHININ BAŞLICA KISIMLARI

Bir torna tezgahı şu parçalardan oluşur:

1) Gövde

2) Fener mili ve kutusu

3) Hareketli punta

4) Ayna (veya sabit punta)

5) Talaş mili

6) Ana mil

7) Norton kutusu

8) Araba

9)Kalemlik

10) Elektrik Motoru

11) Avadanlıklar

 

• Aynalar

• Sabit yataklar

• Gezer yataklar

• Pensler

• Mandren

• Katerler

• Fırdöndü

 

Gövde : İki parçadan oluşmuştur. Birincisi ayaklar ikincisi ise hareket organlarını taşıyan kayıtlardır. Yekpare dökümden yapılmıştır. Gövde, tezgahın bütün parçalarını ve çalışma esnasında meydana gelen kuvvetleri taşır.

Fener Mili ve Kutusu : Fener mili kutusu, torna tezgahının sol tarafında sabit bir şekilde montaj edilmiştir. Dişli çark tertibatları ile dönen fener milini taşır. Fener mili, fener kutusunun uçlarında bulunan iki yatak üzerinde dönen bir mildir. Fener milinin ön kısmına çeşitli aynaların bağlanmasına imkan verecek şekilde biçim verilmiş veya bir kısmına üçgen profilli vida çekilmiştir. Fener milinin salgısız dönmesi, ekseninin gövde kayıtlarına paralel olması ve yataklarının ayarlanmış olması gerekir. Aksi halde torna tezgahından düzgün bir iş elde edilemez.

Hareketli punta : Farklı uzunluklarda iş parçalarının puntalar arasına bağlanabilmesi için kızak yolları üzerinde kaydırılabilir. Punta, punta zarfı içindeki yuvasına bir Morse koniği yardımı ile tespit edilir. Punta zarfı ile beraber el çarkı yardımı ile ileri geri alınabilir.

Talaş mili : Üzerinde boydan boya bir kama yuvası açılmış bulunan ve kızaklar boyunca devam eden uzun bir milden ibarettir. Milin dönmesi kama yuvası sayesinde, hareketin araba üzerindeki tahrik tertibatına geçmesini sağlar.

Ana Mil : Üzerinde boydan boya vida açılmış bulunan ve talaş milin paralel uzanan bir mildir.Ana milin vazifesi torna üzerinde vida açmayı sağlamaktır, yani vida açma sırasında gerekli ilerlemeyi verir.

Norton Kutusu : Vida adımlarını ayarlamak ya da talaş ilerlemelerini elde etmek için ana mil ile talaş miline hız vermeye yarar. Gövdesi içerisinde ilerleme miktarlarını sağlayan ve fener mili devir sayısı ile vida adımları arasındaki oranı değiştirmeye yarayan, diş sayıları çeşitli olan dişli çark grubundan ibarettir.

Araba : Gövdenin üst kısmına kızaklanmış ve el tekerinin hareket ettirdiği dişli ve gövdedeki kremayer vasıtası ile sağa ve sola kaydırılabilir. Alt kısım, üst kısım ve pabuç olmak üzere üç kısımdır.Üst kısım alt kısıma bir kırlangıç kuyruğu vasıtasıyla sağa sola hareket ettirile bilir.Pabuç üst kısma konmuş bir vida vasıtasıyla kalemi sıkar.

Kalemlik : Torna kalemlerinin veya katerlerin sağlam ve uygun konumda bağlanmasına yararlar. Bir eğrisel yüzeyli gövde ve sıkma vidasından ibarettir.

Elektrik Motoru : Tezgah ilk hareketini elektrik motorundan alır. Daha sonra diğer işlemler çeşitli mekanizmalar aracılığı ile yaptırılır. Hidrolik sistemle çalışan torna tezgahlarından dönme hareketi ve hız ayarlamaları hidrolik güç ile sağlanmaktadır.

 

Avadanlıklar :

Ayna : Kısa ölçülü iş parçalarını bağlamaya ve döndürmeye yarayan elemandır. Aynaların üzerine iş parçaları salgısız ve güvenli bağlanmalıdır. Güvenli bağlanmadığı taktirde iş parçası bozuk çıkar veya yerinden fırlayabilir.

Sabit Yataklar : Uzun silindirik iş parçalarını desteklemek için torna kayıtları üzerine tespit edilir. Üç ayağı vardır.

Gezer Yataklar : Araba üzerine bağlanır ve onunla birlikte hareket eder. İş parçasını destekleyen iki ayağı vardır. İş parçasının işlenmiş yüzeyi bu iki ayak yüzeyine dayandırılır.

Pensler : Yuvarlak, kare ve altıgen kesitli düzgün iş parçalarını torna tezgahına kolay ve hassas bağlamak için kullanılırlar. Hassas oluşları ve parçayı tutma şekilleri nedeniyle kolayca merkezlemeyi sağlarlar.

Mandren : Matkap tezgahlarında kullanılan mandrenlerin aynısıdır. Yalnız tornanın fener mili ucuna vidalanması için iç kısmına diş açılmıştır. Küçük çaplı iş parçalarını tornalamak için elverişlidir.

Kater : Torna kalemlerinin kalemliğe düzgün bir şekilde bağlanması için kullanılır. Kalem biçimine ve ölçüsüne uygun olarak kare kesiti delikleri veya kanalları vardır.

Fırdöndü : İki punta arasında tornalanacak olan iş parçasına, fırdöndü aynasındaki dönme hareketini iletmek için kullanılır.

 

PROFİLLERİNE VE İŞLEME YERLERİNE GÖRE KALEMLER

1) Doğru sağ kaba talaş kalemi.

2) Keski kalemi.

3) Eğri sağ kaba talaş kalemi.

4) Basamaklı sol yan kalem.

5) Sivri perdah kalemi.

6) Vida kalemi

7) Doğru yan kalem

 

1) Kaba talaş kalemi : İş parçası üzerinden kaba talaş alınacağı zaman bu kalemler kullanılır. Sağ kalem ve sol kalem olmak üzere ikiye ayırabiliriz. Sağ kalem sağdan sola, sol kalem soldan sağa kesme işlemi yapar.

2) Keski kalemi : Silindirik parçalara kanalar açmak ve kesme işlemini yapmak için kullanılır.

3) İnce talaş kalemi : Bu kalemler kaba talaş kalemlerine çok benzer. Yalnız uç yuvarlağı daha fazladır.

4) Vida kalemleri : Açılacak vidanın çeşidine göre iki çeşittir. Ayrıca çekilecek vidanın erkek veya dişi olmasına göre değişir.

5) Delik kalemleri : Delik tornalamada kullanılırlar. Önce matkapla, işlenecek çaptan daha küçük delik açılır sonra açılmış olan bu delikten talaş kaldırılarak genişletmek ve asıl ölçüye getirmek için delik kalemi kullanılır.

6) Profil (form) kalemleri : Köşe kavisleri, silindirik ve konik kesitlere açılan oyuk çıkıntıların meydana getirilmesinde ve genellikle fazla büyük olmayan profillerin işlenmesinde kullanılırlar.

7) Punta matkabı : Torna tezgahında puntaya alınmak suretiyle işlenecek parçaların alın yüzeyine punta deliği açmak için kullanılırlar.

TORNADA İŞ BAĞLAMA METODLARI

1) Ayna ile bağlama : Çeşitli biçim ve boyutlardaki iş parçaları aynalar ile merkezde veya merkezden kaçık olarak bağlanabilir. İş bağlamadan önce aynanın salgılı dönüp dönmediği kontrol edilmelidir. Dört ayaklı ayna ile bağlamada ayaklar anahtar ile iş parçasının istenilen konumuna getirilir ve karşılıklı olarak ayaklar sıkılır.

2) İki punta arasına bağlama : Uzun parçaları boyuna torna etmede iş parçaları iki punta arasına sıkıştırılır. Fener mili ucuna sabit bir puta bir kovanla geçirilir. İş parçasına açılan punta delikleriyle iki punta arasına alınır. Fener mili hareketinin iş parçasına iletilmesi için fırdöndü kullanılır.

 

3) Ayna ile punta arasına bağlama : Uzun parçaların aynaya bağlanarak işlenmesinde, iş parçasının eğilmesini engellemek için iş parçasının diğer ucu gezer punta ile desteklenir. Böyle bağlamalarda, iş parçası kalem ile sürtündüğünden ısınıp uzayacaktır. Bu nedenle iş parçası fazla sıkılmamalıdır .

 

4) Malafa ile tornalama : Bütün iş parçaları iki punta arasına torna edilemez. Bazı parçalar malafa denilen çubuklar üzerine alınarak torna edilirler.Malafalar iki punta arasında iş bağlamaya yaradıkları gibi aynalar ile puntalar arasına bağlanarak da kullanılabilir. Çeşitli dişliler, ortası delik parçalar, rondela, kasnak gibi iş parçaları ortalarındaki deliklerle bu malafalara geçirilerek torna edilir.

 

Tornada Soğutma Sıvısının Kullanımı

Tornada soğutma sıvısının kullanımı şu faydaları da beraberinde getirir.

• Kesici aletin ömrünü uzatmak

• Yüzey kalitesini iyileştirmek

• Talaşların süpürülmesini sağlamak

• İşlenmiş parçaları paslanmaktan korumak

• Sürtünen mekanizmayı yağlamak

• Sürtünmeyi azaltmak

• Kesme hızının artmasını, yani işin ucuza mal olmasını sağlamak

 

Torna tezgahları geniş bir tezgah sınıfını oluşturmaktadır. bütün diğer tezgah tiplerinin torna tezgahlarından türemiş oldukları söylenebilir. genel olarak kalemin sabit kalıp parçanın döndüğü bir tezgahtır.

Torna tezgahında işlenecek parça aynı zamanda sabit punto görevi yapan aynaya oynar çeneler yardımıyla bağlanır ve iş mili grubundan gelen hareketle çevrilir. bu sırada parçanın salınımını azaltmak için diğer uçta hareketli punto ile sıkıştırılabilir. uzun parçalar sabit ve hareketli yataklarla desteklenebilirler. Tezgah motorundan alınan hareket uygun dişli sistemleri vasıtasıyla istenilen devir sayısında iş parçasına aktarılıp istenen kesme hızı elde edilebilir. İş parçasının dönme yönü değiştirilebilir.

parçayı işlemeye yarayan ve tutucuya bağlanmış kesici uç kendisine hareket vermek için bir araba üzerine bağlanmış olup gerek boylamasına ve gerekse enlemesine el ile yada otomatik olarak hareket ettirilebilir. El ile kumanda el çarkları ile sağlanır.iş milinden alınan hareketin uygun biçimde iletildiği talaş mili sayesinde kalemi taşıyan araba iş parçasının eksenine paralel yönde yer değiştirerek iş parçasının değişik yerleri düzenli biçimde işlenebilir.vida açma işlemlerinde talaş mili yerine daha büyük ilerlemeler sağlayan ana milinden yararlanılarak araba ve buna bağlı olarak da kalem hareket ettirilir.

Genelde silindirik parçaların işlenilmesinde kullanılan torna tezgahları bazı eklerle frezeleme, diş açma, delik delme, delik işleme ve konik tornalama gibi işlevleri de yapabilirler. Konik tornalama özel öneme sahip olup değişik biçimlerde gerçekleştirilebilmektedir.

Bir torna tezgahının ana karakteristikleri puntolar arası mesafe ve punto yüksekliğidir. bunların standart değerleri normlarda verilmiştir ve tezgahın işleyebileceği parçanın boy ve çap değerlerini göstermektedir. torna tezgahları paralel, rovelver ve otomatik tipleri de mevcuttur.

Paralel Tornalar:

Rovelver torna tezgahları: paralel tornalardan farkı,rovelver (dönebilir) bir takım taşıyıcısının bulunmasıdır.bu döner takım taşıyıcısı altı köşeli olup her köşesi üzerine özel tesbit tertibatı yardımıyla ayrı görevler gören takımlar takılabilir.amaç takımları rovelver kafa üzerinde hazır bulundurarak takım yada tezgah değiştirme esnasında geçen ve verimli olmayan süreleri minimuma indirmektir.

Otomatik torna tezgahları: otomatik tornalar çubuk formundaki malzemeden küçük iş parçalarının seri bir şekilde kütlesel olarak imalatı için kullanılır.bu tezgahlarda parçanın bağlanması ve takım değiştirmesi gibi verimli olmayan hareketlere harcanan zaman el yerine otomatik tertibat kullanıldığından rovelver tornalara göre daha kısadır.

Prodüksiyon Tornaları:

Ağır torna tezgahları: Büyük ve ağır parçaların tornalanmasına yararlar.

Düşey torna tezgahları: Özel bir tezgah tipini oluştururlar.bunların başlıca özelliği iş milinin düşey olmasıdır.tezgah bir yada iki sütunlu olabilir.

Plan torna tezgahları: Bu tip tezgahlar kısa fakat çapı çok büyük olan iş parçalarının işlenmesine uygundur.

Hadde tornası: bu tezgahlar sadece hadde silindirlerinin işlenmesinde kullanılır.

Sırt torna tezgahları: Paralel tornalarda gerçekleştirilen işlemlere benzer tornalama işlemleri yapılabilir.özelliği form freze bıçaklarının,azdırmaların diş sırtlarını yani taban yüzeylerini tornalayabilmesidir.

Talaş kaldırma, ucu (ağzı) keskin bir takımla parça üzerinden malzeme kaldırma işlemidir. bu şekilde kaldırılan malzemeye talaş denilir. talaş kaldırma işlemlerinin sistematiği, takım ile parça arasındaki izafi hareketlere, takım ucunun geometrisine ve takımların kesici uç sayılarına güre yapılabilir.

a. Talaş Kaldırma işlemi, takım ile parça arasındaki izafi hareketlerin bir sonucudur. takım ile parça arasında kesme (veya ana), ilerleme (veya a-vans) ve yardımcı (veya ayar) olmak üzere üç türlü hareket vardır. kesme hareketi esas talaş kaldırma hareketidir. ilerleme hareketi, parçanın uzunluğu veya genişliği boyunca belirli bir kısmının işlenmesini sağlayan harekettir. yardımcı hareketler ise, takımın parçaya yaklaşma hareketi, ilerleme hareketi bittikten sonra takımın başlangıç noktasına geri getirme gibi çeşitli ayar hareketlerini kapsar. genellikle kesme hareketi dönme veya doğrusal, ilerleme ve yardımcı hareketler ise doğrusal hareketlerdir. bu hareketlerin parça veya takım tarafından yapılması, çeşitli talaş kaldırma yöntemlerini meydana getirir. bu bakımdan: tornalama, frezeleme, delme, planyalama-vargellern.e ve taşlama olmak üzere esasen beş talaş kaldırma yöntemleri vardır. aynca bu yöntemlere dayanan vida açma, diş açma ve broşlama gibi türemiş yöntemler de vardır.

 

 

Torna Tezgahının Özellikleri Nelerdir ?

ş parçasının “kesici alet” olarak isimlendirilen mekanizma ile aynı yönde döndürülerek yapılan talaş kaldırma işlemine “tornalama” adı verilir. Tornalama uygulamaları yapılan tezgahın adı ise torna tezgahıdır. Teknolojinin hızla ilerleme kaydetmesinden dolayı torna tezgahları da bu sürece kayıtsız kalmayarak kendini geliştirmiştir. Çağımızda hidrolik kumandalı ve bilgisayarlı numerik kontrollü torna tezgahları kullanılmaktadır.

TORNA TEZGAHLARI

Torna Tezgahı Çeşitleri

Atölye ve fabrikalarda kullanılan torna tezgahları birçok sınıfa ayrılmaktadır. Masa tornası, saatçi tornası, , üretim tipi torna tezgahı, üniversal torna tezgahı, hidrolik kumandalı torna tezgahları, elektronik kontrollü torna tezgahları, özel torna tezgahları, revolver torna tezgahları, otomatik torna tezgahları, düşey torna tezgahı, , kopya tezgahı, hava tezgahı sırt alma tezgahı, kam tezgahı bu torna tezgahı çeşitlerinden bazılarıdır. Yazımızın devamında önemli torna çeşitlerinden bahsetmeye devam edeceğiz.

 

Saatçi Tornası

Dişli çarlara ihtiyaç duymadan işlev görürler. Boyutları oldukça küçüktür. Mikro düzeydeki iş parçaların imalatında fayda göstermektedirler.

Masa Tornaları

Bir masa üzerine monte edilmiş olup, birçok iş parçası işlemek için elverişlidirler. Boyutları incelediğinde ise saatçi tornasından biraz daha büyük olduğu söylenebilir. Hassas ölçüde imal edilmesi gereken iş parçaları için idealdir.

Üniversal Torna Tezgahı

Bir torna tezgahının işlemesi gereken tüm iş parçalarını işleyebilirler. Birçok ebatta imal edilmiş modelleri piyasada kullanılmaktadır.

Hidrolik Kumandalı Torna Tezgahları

Hidrolik bir ünite ile çalışırlar. Hidrolik ünite tarafından üretilen basınç, ihtiyaç duyan her üniteye gereksinimi kadar basınç dağıtır. Dişli çark birimi nerede ise hiçbir modelinde yoktur. Titreşimsiz çalıştıklarından ötürü hassas ölçülerde bile hatasız iş çıkarırlar.

 

 

Elektronik Kumandalı Torna

Hidrolik sistemle çalışan bu tezgahlar uzaktan kumanda edilen bir sisteme haizdir. Birçok mikro işlemcinin bir araya gelmesi ile oluşan elektronik bir beyni bulunmaktadır.

İş parçasının teknik resimdeki verileri elektronik panelin tuşları ile sisteme girildiğinde seri üretim mümkündür, zira tüm verileri belleğinde muhafaza eder.

.

Özel Torna Tezgahları

Torna tezgahı olarak isimlendirilen makine bazen birçok işi özel başlıklar ve tertibatlar sayesinde gerçekleştirir. Bu tip torna tezgahları “özel torna tezgahı” sınıfında kategorize edilirler.

TORNA

 

Üretimin her alanında kullanılan iş parçasını kesici bir alet yardımı ile işlerken, ilgili iş parçasına kesici aletin istikametinde hareket verme işi “tornalama” olarak ifade edilir. Tornalama işlemleri çeşitli teknolojiler ışığında üretilmiş olan torna tezgahları yardı ile yapılır. Makina üretimi sanayisinin kaydettiği gelişmeler sayesinde “bilgisayarlı nümerik kontrol” ve “hidrolik kumanda” donanımları torna tezgahlarında kullanılmaktadır.

 

 

TORNA MAKİNASI

Torna Tezgahı Çeşitleri

İş parçası üretiminin hemen hemen her dalında kullanılan torna tezgahları; yaptıkları işin türü ebatları ve daha birçok kritere göre sınıflandırılırlar. Saatçi tornası, masa tornası, üniversal torna tezgahı, hidrolik kumandalı torna tezgahları, elektronik kontrollü torna tezgahları, özel torna tezgahları, revolver torna tezgahları, otomatik torna tezgahları, düşey torna tezgahı, hava tezgahı, kopya tezgahı, sırt alma tezgahı, kam tezgahı, üretim tipi torna tezgahı bu sınıflara giren bazı torna tezgahlarındandır. Aşağıda söz konusu sınıflandırma sonucu kategorize edilmiş torna tezgahları hakkında bilgileri bulabilirsiniz.

 

Saatçi Tornası

Genel itibarı ile dişli çark donanımı olmayan bu tornalar küçük ebatlarda üretilirler. Saati oluşturan çok küçük parçalar bu torna tezgahlarından çıkar.

Masa Tornası

Saatçi tornasından biraz daha büyük ebatta olmasına rağmen, tıpkı saatçi tornası gibi küçük iş parçaları işlerler. Genel itibarı ile torna masasına monte edilerek kullanılırlar. Hassas ölçülerde üretim yapmak için idealdirler.

Üniversal Torna Tezgahı

Torna tezgahı dendiğinde üretmesi beklenen her şeyi işleyebilen bir tezgahtır. Birçok boyutta imal edilirler.

Hidrolik Kumandalı Torna Tezgahı

Üzerinde hiçbir dişli çark ünitesi bulunmayan tipte üretilmiş torna tezgahlarıdır. Hidrolik kumandalı torna tezgahında bütün çalışmalar, hidrolik sistemin ürettiği basınç ile gerçekleştirilir.  Hız ayarı kontrolü de hidrolik sistemle kontrol edilen ünitelerdendir.

Titreşim üretmeden kullanılan hidrolik kumandalı tezgahlar hem hassas ölçülerde bile hatasız yüzeyler işlerler, hem de az yer kaplarlar.

 

Elektronik Kumandalı Torna Tezgahı

Hidrolik sistemle çalışan ve uzaktan kontrol edilen tezgahlardır.

Özel Torna Tezgahı

Bir torna tezgahı farklı işlevleri icra etmek için özel tertibatlar ile donatılırsa özel torna tezgahı kategorisinde değerlendirilir.

 

 

 

Torna Ne işe Yarar?

Kendisine monte edilmiş olan bir iş parçasını, “kesici alet” ismi le adlandırılan mekanizmanın hareket istikametinde hareket etmesi sağlanmak sureti ile gerçekleştirilen talaş kaldırma işi “tornalamak” olarak tabir edilir. “Tornalamak” adı ile nitelendirilen işlemlerinin nerede ise hepsi, günümüzde “torna tezgahı” isimli iş makinaları tarafından yapılmaktadır.

Torna tezgahına üretilmek üzere monte edilmiş iş parçalarına genel olarak “eksenel hareket” adı verilen hareket vasıtası ile işleme işi yapılmaktadır. Üretilmek istenen iş parçasının dış ve iç bölümlerinde silindirik ve konik yüzeyler meydana getirilir.

Tezgaha bağlanan iş parçalarına yay sarma, frezeleme, kılavuz salma, delik delme, vida açma, gibi işlemler için tornalama yöntemi kullanılır. Her türlü ahşap, metal ve sert olmayan materyal, torna tezgahları sayesinde şekillendirilebilirler.

Teknolojini alanındaki engellenemez ilerlemelerden ötürü torna tezgahları, günümüzün teknolojisine uyum sağlar nitelikte kumandalı, bilgisayarlı nümerik kontrollü ve sadece nümerik kontrollü modellerde imal edilmektedir.

 

Torna Makinası Çeşitleri

İş parçası üretiminin hemen hemen her alanında kendisinden faydalanma imkanı tanıyan torna tezgahları, aşağıdaki sınıflarda incelenebilmektedir.

Saatçi Tornası

Masa Tornası

Üniversal Torna Tezgahı

Hidrolik Kumandalı Torna Tezgahı

Elektronik Kontrollü Torna Tezgahı

Özel Torna Tezgahı

*  Revolver Torna Tezgahı

*  Otomatik Torna Tezgahı

Üretim Tipi Torna Tezgahı

Hava Tezgahı

Sırt alma Tezgahı

Düşey Torna Tezgahı

Kopya Tezgahı

Kam Tezgahı

Saatçi Tornası

“Saatçi tornası” olarak isimlendirilen tornalarda “dişli çark” olarak tabir edilen parçalar yoktur. Genel olarak dönme hareketini meydana getiren bir ayna ve bir kalemlikten teşkil edilmişlerdir. Oldukça küçük yapıdadırlar. Saat içinde kullanılan parçalar gibi iş parçalarının üretilmesinde başvurulan makinalardır.

Masa Tornası

Saatçi tornasına nazaran daha büyük ebatlarda imal edilmiş olan “masa tornası”, isminden de anlaşıldığı üzere masa üzerine montajlanarak çalıştırılır. Kuzeni sayılabilecek “saatçi tornası” gibi ufak boyutlardaki iş parçalarının üretilmesinde kullanılır ama hacim olarak saatçi tornasından daha büyüktür. Masa tornası kullanılarak üretiminde hassasiyet gerektiren tüm parçalar imal edilebilir.

Üniversal Torna Tezgahı :

Tornalamak sureti ile üretilebilecek her biçimdeki iş parçasını işleyecek marifete haizdir. Çok farklı ebatlarda üretilmektedir.

Hidrolik Kumandalı Torna Tezgahı

“Hidrolik kumandalı torna tezgahı”; tüm üniteleri hidrolik sistemin oluşturduğu ve dağıttığı basınç yardımı ile çalışan makinalardır. Üretim itibarı ile kolay kumanda edileblen hidrolik sistem sayesinde titreşim yaratmadan imalat yapar. Çok hassas ölçülerde üretilmesi gereken ve rijitliği düşük seviyede olan iş parçaları bile mükemmel yüzeylere sahip olarak imal edilir. Küçük hacimlerde üretilir ve az yer kaplarlar.

Elektronik Kumandalı Torna Tezgahı

“Elektronik kumandalı torna tezgahı” olarak sınıflandırılan tezgahlarda numaratör ve mikro işlemcilerden oluşan bir beyin vardır. Bu torna tezgahları da genel olarak hidrolik sistemle çalışır ama uzaktan kumanda edilir. Tezgahın üzerinde veya kumanda da bulunan tuşlarla bir kez girilen veriler sonraki iş parçası imalatlarında kullanılmak üzere hafızada saklanılabilir.

Özel Torna Tezgahı

Üretilecek olan iş parçasının imal edilmesi özel bir donanım ihtiyacı zuhur ettirmekte ise bu imalat “özel torna tezgahı” gurubundaki makinalarda yapılabilir.

 

 

TORNA NEDİR?

 

TORNA NEDİR?

Kendisine bağlanan herhangi bir iş parçasını, “kesici alet” olarak isimlendirilen parçanın hareket ettiği yönde hareketlendirerek yapılan talaş kaldırma işlemine “tornalamak” denmektedir.   Tornalama işlemlerinin tamamı, günümüzde “torna tezgahı” olarak isimlendirilmiş iş makinelerinde yapılmaktadır.

Torna tezgahına bağlanmış iş parçalarına genelde “eksenel hareket” şeklinde isimlendirilmiş hareket yardımı ile işleme gerçekleştirilir. İş parçasının iç ve dış kısımlarında konik ve silindirik yüzeyler oluşturulur.

Birçok iş parçasına kılavuz salma, delik delme, vida açma, frezeleme, yay sarma gibi işlemlerde uygulanır. Her nevi metal, ahşap ve yumuşak malzemede, torna tezgahları vasıtası ile işlenebilmektedir.

Teknolojinin durdurulamaz ilerlemesinden payına düşeni alan torna tezgahları, günüz teknik şatlarında kumandalı, nümerik kontrollü ve bilgisayarlı nümerik kontrollü olarak üretilmektedir.

 

TORNA ÇEŞİTLERİ

1. Saatçi Tornası

2. Masa Tornası

3. Üniversal Torna Tezgahı

4. Hidrolik Kumandalı Torna Tezgahları

5. Elektronik Kontrollü Torna Tezgahları

6. Özel Torna Tezgahları

7.Rovelver Torna Tezgahları

8. Otomatik Torna Tezgahları

9. Düşey Torna Tezgahı

10. Hava Tezgahı

11. Kopya Tezgahı

12. Sırt alma Tezgahı

13. Kam Tezgahı

14.Üretim tipi Tezgahı

Saatçi Tornası

Saatçi tornalarında dişli çarklar bulunmamaktadır. Genel itibarı ile dönme işlemi gerçekleştiren bir ayna ve bir kalemlikten meydana gelirler. Ziyadesi ile küçük olarak imal edilmişlerdir. Saat aksamları gibi iş parçalarının imal edilmesinde ihtiyaç duyulur.

Masa Tornası

Masa tornaları adından da anlaşılacağı gibi bir torna masası üzerine monte edilmiştir. Tıpkı saatçi tornasında olduğu gibi küçük malzemelerin imalatında kullanılır fakat saatçi tornası olarak isimlendirilen makinalardan daha fazla yer kaplamaktadır. Çalışma şekli hemen hemen tüm torna tezgahlarının çalışma biçimleri ile benzer özellikler göstermektedir. Hassas ölçülerde malzeme üretimi gerçekleştirilebilir.

Üniversal Torna Tezgahı :

Bir torna tezgahından beklenen her nevi işi gerçekleştirecek yeteneğe sahiptir. Birçok değişik ölçüde imal edilir.

Hidrolik Kumandalı Torna Tezgahı

Hız ayarı da dahil olmak üzere, hemen hemen tüm üniteleri hidrolik kuvvet ile çalışan tornalardır. Kolay kumada edilebilen hidrolik sayesinde titreşimsiz çalışırlar. Dolayısı ile en hassas ölçülerle bile düzgün yüzeyler üretmek “hidrolik kumandalı torna tezgahı” ile mümkündür. Kapladığı yer ile üretme kapasitesi ve yeteneği karşılaştırılınca aralarında ters orantı olduğu gözlemlenir.

Elektronik Kumandalı Torna Tezgahı

Elektronik beyin ve numaratörlere sahip olan “elektronik kumandalı torna tezgahı”, hidrolik sistemle çalışır. Fakat bu sistem uzaktan kontrol edilir. Genel olarak üç eksende iş parçası işlerler. İşlenecek iş parçasının ölçüleri panelden girilerek ayarlanır ve seri üretim yapılabilir.

Özel Torna Tezgahı

İşlenmek istenen iş parçası, istenilen ölçülerde üretilmesi için özel bir tertibata ihtiyaç duydukları zaman söz konusu işlem “özel torna tezgahı” olarak isimlendirilmiş tezgahlarda gerçekleştirilir. “Revolver torna tezgahı” ve “otomat torna tezgahı” bu kısımdaki torna tezgahlarından bazılarıdır.